Paylaşın


ÇEVRE

Sıcaklığın 50 derecenin üzerine çıktığı gün sayısı 40 yılda 2 katına çıktı

1980 ile 2009 arasında termometreler yılda 14 gün 50°C üzerini gösterirken, 2010-2019 yılları arasında bu sıcaklıktaki gün sayısı 26'ya çıktı.

BBC'nin araştırmasına göre, sıcaklığın 50 santigrat derecenin üzerine çıktığı gün sayısı, son 40 yılda iki katına çıktı.

Eskisine göre daha çok bölgede görülen bu durum, insan sağlığına daha önce görülmemiş etkilerde bulunuyor ve yaşamı ciddi şekilde etkileyebiliyor. 50°C üzerinde sıcaklığın görüldüğü gün sayısı, son 40 yılın her 10 yıllık bölümünde de artış gösterdi.

1980 ile 2009 arasında termometreler yılda 14 gün 50°C üzerini gösterirken, 2010-2019 yılları arasında bu sıcaklıktaki gün sayısı 26'ya çıktı.

Fotoğraf: James Day 

Aynı dönemde, 45°C üzeri sıcaklıklar yılda ortalama iki hafta daha fazla görüldü. Önde gelen iklim bilimcilerden Dr. Friederike Otto, "Bu artış tamamen fosil yakıt kullanımıyla ilişkilendirilebilir" yorumunu yapıyor. Artık daha fazla konumda 50 derece sıcaklığa ulaşılıyor

Dünyada sıcaklıklar bir bütün olarak yükselirken, aşırı sıcaklar da daha sık ve yoğun gözlemleniyor. Yüksek sıcaklıklar insanlar ve doğa için ölümcül sonuçlara neden olabiliyor. Yapılarda, yollarda ve güç sistemlerinde de ciddi sorunlara yol açabiliyor.

50°C sıcaklık, genellikle Ortadoğu ve Körfez ülkelerinde gerçekleşiyor.

Bu yıl yaz aylarında görülen ve İtalya'da 48,8°C, Kanada'da 49,6°C gibi değerlere ulaşan rekor sıcaklıkların ardından, bilim insanları fosil yakıt kullanımı durmadığı sürece 50°C'lerin her yerde görülebileceği uyarısını yapmıştı.

İklim araştırmacısı Dr. Sihan Li, "Hızla adım atmamız gerek. Karbon salımını ne kadar hızlı kesersek, o kadar iyi durumda olacağız" diyor. Dr. Li, "Emisyon devam eder ve adım atmazsak, yalnızca bu aşırı sıcaklar daha sık ve etkili yaşanmayacak, aynı zamanda bunun yaralarını sarmak da güçleşecek" yorumunu yapıyor.

BBC'nin analizine göre, son 10 yıldaki en yüksek sıcaklıklar, 1980-2009 aralığının ortalamasına göre 0,5°C arttı.

Ancak bu durum tüm dünyada eşit şekilde hissedilmedi: Doğu Avrupa, Güney Afrika ve Brezilya, en yüksek sıcaklıklarda 1°C civarında artış görürken, Kuzey Kutup bölgesinde ve Ortadoğu'da 2°C üzerinde artışlar kaydedildi.

Bilim insanları Kasım ayında Glasgow'da yapılacak Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansı'nda (COP26) dünya liderlerinin acil adım atması çağrısını dile getiriyor. COP26'da hükümetler karbon salımının azaltılması için atılacak adımları tartışacak ve bağlayıcı bir yol haritası belirleyecek.

Aşırı sıcakların etkileri

BBC analizinin yardımıyla hazırlanan ve "50 derecede yaşam" adını taşıyan belgesel serisinde, aşırı sıcakların tüm dünyada yaşamı nasıl etkilediği incelenecek.

50°C altında olsa bile yüksek sıcaklık ve nem, hayati sağlık tehlikesine neden olabiliyor. Rutgers Üniversitesi'nin çalışmasına göre, küresel ısınmanın mevcut seyri devam ederse, 2100 yılı itibarıyla 1,2 milyar insan aşırı sıcak hava koşullarıyla karşı karşıya kalabilir. Bu sayı, bugün aynı etkilere maruz kalan insan sayısının dört katına çıkması demek.

Aşırı sıcak havanın etkisiyle kuraklık ve yangınlar sıklaşırken, insanlar çevrelerindeki doğa koşullarının değişmesinin de ceremesini çekiyor.

Iraklı çiftçi Kazım Al Kaabi, Irak'ın iç bölgelerinde bulunan köyünde buğday yetiştiriyor. Köy, neredeyse her yıl aşırı sıcaklarla karşı karşıya. Çevresinde arazi bir zamanlar kendisini ve komşularını geçindirebilecek kadar bereketliydi. Ancak zaman içinde kuraklık baş gösterdi ve arazi çoraklaştı.

Iraklı çiftçi, "Bu arazi yemyeşildi, hepsi kayboldu gitti. Şimdi buralar çöl oldu" diyor.

Kaabi'nin köyünde neredeyse herkes başka illerde iş bulmak için göç etmiş: "Kardeşimi, dostlarımı ve komşularımı kaybettim. Benimle her şeyi, kahkahamı bile paylaşıyorlardı. Şimdi benimle bir şey paylaşan yok, şu boş toprakla birbirimize bakıyoruz."

Kaynak: https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-58549912


Yorumunuzu bırakın

Your email address will not be published. Required fields are marked *
Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum bırakabilir.

Paylaşın


avatar
Alican Engin

Editor - yesilodak.com